Khi có ý định thay mới hoặc lắp đặt bếp cho căn bếp gia đình, rất nhiều người rơi vào tình huống phân vân giữa hai lựa chọn phổ biến nhất hiện nay là bếp từ và bếp hồng ngoại. Cả hai đều thuộc nhóm bếp điện không sử dụng lửa trực tiếp, có thiết kế mặt kính hiện đại, nhưng lại khác nhau khá nhiều về nguyên lý hoạt động, chi phí và trải nghiệm sử dụng thực tế.
Bài viết này, Vua Bếp Việt sẽ so sánh bếp từ và bếp hồng ngoại trên nhiều khía cạnh cụ thể, từ nguyên lý sinh nhiệt, khả năng tương thích với nồi nấu, mức tiêu thụ điện năng cho đến độ an toàn và chi phí đầu tư, giúp bạn có cái nhìn toàn diện trước khi đưa ra quyết định phù hợp nhất với nhu cầu của gia đình mình.
1. Bếp từ hoạt động dựa trên nguyên lý nào
Bếp từ sử dụng nguyên lý cảm ứng điện từ để sinh nhiệt, cụ thể là dòng điện chạy qua cuộn dây đồng bên dưới mặt kính sẽ tạo ra từ trường biến thiên, từ trường này tác động trực tiếp lên đáy nồi có tính nhiễm từ, khiến đáy nồi tự sinh nhiệt để làm chín thức ăn.
Do nhiệt được sinh ra trực tiếp tại đáy nồi thay vì truyền qua mặt kính như các loại bếp truyền thống, nên mặt bếp từ trong quá trình nấu chỉ nóng lên gián tiếp do tiếp xúc với nồi, giúp tiết kiệm năng lượng và giảm nguy cơ bỏng nếu vô tình chạm vào vùng bếp không đặt nồi.
2. Bếp hồng ngoại hoạt động dựa trên nguyên lý nào
Khác với bếp từ, bếp hồng ngoại sinh nhiệt thông qua một mâm nhiệt hoặc dây mayso nằm bên dưới mặt kính, khi có dòng điện chạy qua sẽ phát ra bức xạ hồng ngoại làm nóng trực tiếp mặt kính, sau đó nhiệt lượng này mới truyền lên đáy nồi đặt phía trên. Chính vì nguyên lý làm nóng gián tiếp qua mặt kính này mà bếp hồng ngoại có thể sử dụng được với hầu hết các loại nồi, chảo thông thường, không đòi hỏi đáy nồi phải có tính nhiễm từ như bếp từ.
3. So sánh về tốc độ làm nóng và hiệu suất nấu
Xét về tốc độ làm nóng, bếp từ thường chiếm ưu thế rõ rệt so với bếp hồng ngoại nhờ cơ chế sinh nhiệt trực tiếp tại đáy nồi, giúp rút ngắn đáng kể thời gian đun sôi nước hay xào nấu các món ăn cần nhiệt độ cao. Trong khi đó, bếp hồng ngoại cần thời gian để làm nóng mặt kính trước, sau đó nhiệt mới truyền dần lên nồi, nên tốc độ làm nóng thường chậm hơn và tiêu tốn nhiều thời gian hơn cho cùng một món ăn. Về mặt hiệu suất chuyển hóa năng lượng thành nhiệt, bếp từ cũng có hiệu suất cao hơn, thường đạt trên chín mươi phần trăm, trong khi bếp hồng ngoại thường chỉ đạt khoảng sáu mươi đến bảy mươi phần trăm do một phần nhiệt lượng bị thất thoát ra môi trường xung quanh trong quá trình truyền nhiệt qua mặt kính.
4. So sánh về khả năng tương thích với các loại nồi
Đây là điểm khác biệt lớn nhất giữa hai loại bếp và cũng thường là yếu tố quyết định trong quá trình lựa chọn của nhiều gia đình. Bếp từ chỉ hoạt động được với nồi có đáy nhiễm từ như nồi inox từ tính, nồi gang hoặc nồi có lớp đáy chuyên dụng, khiến nhiều gia đình phải đầu tư thêm bộ nồi mới nếu bộ nồi hiện tại không tương thích. Ngược lại, bếp hồng ngoại gần như không kén nồi, có thể sử dụng với hầu hết chất liệu như nồi thủy tinh, nồi đất, nồi nhôm hay nồi inox thông thường, giúp người dùng tận dụng tối đa bộ nồi sẵn có mà không cần thay đổi thói quen nấu nướng.
5. So sánh về mức tiêu thụ điện năng
Nhờ hiệu suất chuyển hóa năng lượng cao hơn, bếp từ thường tiết kiệm điện hơn so với bếp hồng ngoại khi nấu cùng một món ăn trong điều kiện tương đương.
Cụ thể, với cùng một lượng nước cần đun sôi, bếp từ thường tiêu thụ ít điện năng hơn nhờ tận dụng gần như toàn bộ năng lượng để làm nóng trực tiếp đáy nồi, trong khi bếp hồng ngoại phải mất thêm năng lượng để làm nóng mặt kính trước khi truyền nhiệt lên nồi, dẫn đến một phần điện năng bị hao phí ra môi trường xung quanh. Tuy nhiên, mức chênh lệch điện năng tiêu thụ giữa hai loại bếp không phải lúc nào cũng quá lớn nếu bạn sử dụng đúng công suất và đúng nhu cầu nấu nướng thực tế của gia đình.
6. So sánh về độ an toàn khi sử dụng
Về mặt an toàn, bếp từ có phần nhỉnh hơn nhờ đặc tính mặt kính chỉ nóng lên gián tiếp do tiếp xúc với nồi, giúp giảm đáng kể nguy cơ bỏng nếu vô tình chạm tay vào vùng nấu ngay sau khi tắt bếp, đặc biệt phù hợp với gia đình có trẻ nhỏ hoặc người lớn tuổi hay sinh hoạt trong khu vực bếp. Trong khi đó, mặt kính của bếp hồng ngoại vẫn nóng trực tiếp trong và sau khi nấu một khoảng thời gian nhất định, nên cần cẩn trọng hơn để tránh bị bỏng nếu chạm vào ngay sau khi vừa tắt bếp. Dù vậy, cả hai loại bếp hiện nay đều được trang bị các tính năng an toàn cơ bản như tự động ngắt khi quá nhiệt, khóa trẻ em hay cảnh báo khi mặt bếp còn nóng, giúp giảm thiểu rủi ro trong quá trình sử dụng hàng ngày.
7. So sánh về giá thành và chi phí đầu tư ban đầu
Xét về mức giá trên thị trường hiện nay, bếp hồng ngoại thường có giá thành thấp hơn so với bếp từ ở cùng phân khúc và cùng thương hiệu, do công nghệ sản xuất mâm nhiệt hồng ngoại đơn giản hơn so với công nghệ cảm ứng điện từ. Tuy nhiên, nếu bạn chọn mua bếp từ mà bộ nồi hiện tại không tương thích, bạn cần tính thêm chi phí đầu tư bộ nồi mới có đáy nhiễm từ, khoản chi phí này đôi khi còn lớn hơn cả phần chênh lệch giá giữa hai loại bếp. Do đó, khi so sánh tổng chi phí đầu tư ban đầu, bạn nên cân nhắc cả yếu tố bộ nồi hiện có thay vì chỉ nhìn vào giá niêm yết của riêng chiếc bếp.
8. So sánh về độ bền và chi phí bảo trì lâu dài
Về độ bền, cả bếp từ và bếp hồng ngoại đều có tuổi thọ tương đối tốt nếu được sử dụng và bảo quản đúng cách, tuy nhiên cấu tạo bên trong của hai loại bếp có phần khác nhau dẫn đến những đặc điểm hỏng hóc riêng biệt. Bếp từ với hệ thống cuộn dây và bo mạch điều khiển phức tạp hơn thường đòi hỏi kỹ thuật sửa chữa chuyên sâu hơn khi gặp sự cố, và chi phí thay thế linh kiện như bo mạch hay cuộn dây đồng cũng thường cao hơn. Trong khi đó, bếp hồng ngoại với cấu tạo mâm nhiệt đơn giản hơn thường dễ sửa chữa hơn và chi phí thay thế linh kiện cũng thường thấp hơn, phù hợp với những khu vực chưa có nhiều thợ sửa chữa chuyên về bếp từ.
9. Nên chọn bếp từ hay bếp hồng ngoại theo từng nhu cầu gia đình
Nếu gia đình bạn ưu tiên tốc độ nấu nhanh, muốn tiết kiệm điện năng về lâu dài và sẵn sàng đầu tư bộ nồi phù hợp, bếp từ sẽ là lựa chọn đáng cân nhắc, đặc biệt phù hợp với những gia đình bận rộn cần nấu ăn nhanh chóng trong ngày. Bếp từ cũng là lựa chọn tốt cho gia đình có trẻ nhỏ nhờ tính năng an toàn cao hơn khi mặt kính không nóng trực tiếp trong quá trình nấu.
Ngược lại, nếu gia đình bạn đã có sẵn bộ nồi đa dạng chất liệu và không muốn phát sinh thêm chi phí mua nồi mới, hoặc đang sinh sống ở khu vực chưa có nhiều dịch vụ sửa chữa bếp từ chuyên nghiệp, bếp hồng ngoại sẽ là phương án phù hợp hơn nhờ khả năng tương thích rộng rãi với hầu hết các loại nồi hiện có. Bếp hồng ngoại cũng thường được lựa chọn làm bếp phụ hoặc bếp dự phòng nhờ mức giá dễ tiếp cận hơn so với bếp từ ở cùng phân khúc.
Ngoài ra, với những gia đình có người lớn tuổi thường xuyên nấu các món cần thời gian ninh, hầm lâu, bếp hồng ngoại với khả năng giữ nhiệt ổn định và ít gây ra tiếng động trong quá trình vận hành cũng là một lựa chọn dễ chịu, trong khi bếp từ với quạt tản nhiệt hoạt động liên tục đôi khi tạo ra tiếng ồn nhẹ khiến một số người cảm thấy khó chịu khi nấu trong thời gian dài.
10. Vậy so sánh bếp từ và bếp hồng ngoại rốt cuộc nên nghiêng về loại nào
Không có đáp án tuyệt đối đúng cho mọi gia đình khi đặt hai loại bếp này lên bàn cân, bởi mỗi loại đều sở hữu những ưu điểm riêng phù hợp với từng hoàn cảnh sử dụng khác nhau. Nếu bạn đề cao tốc độ nấu, hiệu suất tiết kiệm điện và độ an toàn tối đa, đồng thời không ngại đầu tư thêm bộ nồi phù hợp, bếp từ chính là lựa chọn xứng đáng để đầu tư lâu dài. Còn nếu bạn ưu tiên sự linh hoạt khi dùng được với mọi loại nồi sẵn có, mong muốn tiết kiệm chi phí ban đầu và dễ dàng tìm thợ sửa chữa khi cần, bếp hồng ngoại vẫn là giải pháp đáng tin cậy không hề thua kém. Điều quan trọng nhất vẫn là bạn cần nhìn lại thói quen nấu nướng, bộ nồi hiện có và ngân sách thực tế của gia đình mình trước khi đưa ra quyết định cuối cùng, thay vì chỉ chạy theo xu hướng hay lời quảng cáo từ người bán.
Bài viết được biên soạn bởi đội ngũ Vua Bếp Việt nhằm giúp bạn đọc có thêm thông tin tham khảo trước khi quyết định mua hàng
